444 1 633 0(553) 034 2205 prof.sinanekici@gmail.com

Varikosel

 

Varikosel erkeklerde sıklıkla görülen bir durumdur. Erkeklerin %15-22’sinde, semen analizi bozuk olan erkeklerin %30-40’ında varikosel tespit edilir.

Varikosel Neden Önemlidir?

Varikosel en sık görülen kısırlık nedenidir. Varikosel testisten kirli kanı uzaklaştıran toplardamarların çap olarak genişlemesi ve varis haline gelmesidir. Varis haline gelen toplardamarda eğer testise doğru geri akım (reflü) mevcut ise testis üzerindeki varikosel hasarı daha yüksek olmaktadır. Varikosel içinde göllenen kirli kan testis içerisindeki ısıyı arttırarak, normalde vücut sıcaklığından 4 oC daha düşük ortamda olan sperm üretiminin bozulmasına neden olur. Testisten rahatlıkla uzaklaştırılamayan toksik maddeler de testis dokusunda ve sperm üretiminde bozulmaya neden olur. Sağlıksız, DNA yapısı bozulmuş spermler üretilir. Bu spermlerle olan bir döllenme gerçekleşirse düşük gerçekleşme ihtimali yüksektir. Testis dokusunda oluşan hücre ölümü testis tonusunda ve boyutlarında azalmaya neden olur.
Varikoseli olan hastalarda

  • Testis büyümesi ve gelişimi bozulur, testis yumuşar, volümü azalır
  • Testiste ağrı ve huzursuzluk görülür
  • Kısırlık ortaya çıkar
  • Testisteki testosteron hormonu üretimi azalır. Bu da uzun vadede cinsel istek ve ereksiyonda bozulmaya neden olur.

Her Erkekte Varikosel Görülür mü?

Genetik yapısı damarlarında varis oluşmasına yatkın olan erkeklerde varikosel ortaya çıkmaktadır. Bir erkeğin genetik yapısında yatkınlık varsa, yaşam tarzı, ağırlık kaldırma, ayakta uzun süre durma gibi hastalığın ortaya çıkmasını hızlandırıcı nedenlerle varikosel oluşur.

Varikosel Derecesinin Sınıflandırılması

  • Subklinik varikosel: dinlenme veya ıkınma sırasında (Valsalva manevrası) ele gelmeyen (palpe edilemeyen) veya görülmeyen, fakat doppler ultrasonografi ile gösterilebilen varikosel
  • Grade 1 varikosel: Valsalva manevrası ile palpe edilebilen varikosel
  • Grade 2 varikosel: dinlenme anında palpe edilebilen fakat görülemeyen varikosel
  • Grade 3 varikosel: dinlenme anında bile palpe edilen ve görülebilen varikosel

varikosel

 

 

Varikosel Tanısı Nasıl Konulur?

Varikosel tanısı muayene ile konulur ve doppler ultrasonografi ile doğrulanır. Sperm sayısı 10 milyon/ml altında ise hormonlara, 5 milyon/ml ise karyotip ve Y kromozomu analizine bakılmalıdır.

Tedavi Nasıl Yapılmalıdır?

Bugüne kadar yıllar içinde denenmiş tedavi yöntemlerinden en başarılısı ve komplikasyon riski en az olan yöntem mikroskop altında yapılan varikoselektomi (mikroskopik varikoselektomi) ameliyatıdır.

Varikoselektomi ameliyatı varikosel haline gelmiş damarların bulunup bağlanıp kesilmesi işlemidir. Kesilen bu damarları vücut yok eder. Varikoselektomi ameliyatı sonucunda varikoselin testis üzerindeki zararlı etkileri yok edilmiş olur. Semen analizinde düzelme görülür. Sperm DNA’sında oluşan hasar ortadan kalkar. Kök hücrelerinden gelişen yeni sperm hücreleri daha sağlıklı olur.

 varikosel_damarlar

Varikoselektomi Ne Zaman Yapılmalıdır?

En az 3 ay korunmasız ilişkiye rağmen, çiftler çocuk sahibi olamıyor ise mutlaka doktora başvurulmalıdır. Bu incelemeler sonucunda erkekte varikosel tespit edilse dahi, semen analizinde bozulmaya neden olacak derecede değilse izleme alınabilir. Önemli derecede varikosel varsa vakit geçirmeden varikoselektomi yapılmalıdır.

Dünya Sağlık örgütü destekli yapılan bir çalışmada varikoselektominin gebelik oranını 6 kat arttırdığı gösterilmiştir.

Eğer, semen analizi sonuçları ileri derecede etkilenmiş ve üremeye yardımcı yöntemlerin (aşılama, tüp bebek uygulaması, mikroenjeksiyon) kullanılması gerekiyorsa, öncesinde mutlaka varikoselektomi yapılarak, bu yöntemlerde kullanılacak daha sağlıklı spermlerin üretimine ortam hazırlanmalıdır. Bu konuda yapılmış pek çok bilimsel çalışma varikoselektomi sonrasında, hem doğal yollarla hem de üremeye yardımcı yöntemlerin desteğiyle çocuk sahibi olma oranının arttığını göstermiştir.

Varikoseli olan azospermik (menisinde sperm bulunmayan) hastalarda yapılan çalışmalarda, varikoselektomi yapılması sonrasında hastaların %21-69’unda menide sperm saptanılmış.

Varikoseli olan adolesan erkeklerde testislerde 2 ml veya %10’dan fazla küçülme, semen analizinde bozulma veya her iki testiste palpe edilen varikosel varsa, fertiliteyi korumak amacıyla varikoselektomi yapılmalıdır.

Testiste ve kasık bölgesinde olan ağrıların nedenlerinden biri de varikoseldir. Varikoseli olan hastaların %2-10’unda görülür. Dikkatli bir inceleme sonucunda ağrının nedeninin varikosel olduğu tespit edilirse, ağrıyı tedavi etmek amacıyla varikoselektomi ameliyatı yapılır ve hasta fayda görebilir.

Varikoselektomi sonrasında gebelik elde edilemeyen veya semen analizi yeteri kadar düzelmeyen hastalarda üremeye yardımcı tedavi yöntemleri uygulanmalıdır. Yapılmış olan varikoselektomi bu tedavi yöntemlerinin başarısını arttırmaktadır.

 

10