444 1 633 0(553) 034 2205 prof.sinanekici@gmail.com

Radikal Radyoterapi

RADİKAL RADYOTERAPİ NASIL UYGULANMAKTADIR?

Yoğunluğu Ayarlanmış Radyoterapi (İntensity Modulated Radiotherapy (IMRT)

IMRT altın standart eksternal radyoterapi yöntemidir. Radyoterapide amaç bölünme ve çoğalma oranı yüksek olan kanser hücrelerini hedef alarak, hücre ölümünü başlatmaktır.
Risk gruplarına göre radyoterapi uygulaması şu şekildedir:

Lokalize prostat kanseri (cT1-T2, N0, M0)
• Düşük riskli (PSA <10 ng/ml, GS <7): 74-78 Gy IMRT veya brakiterapi
• Orta riskli (PSA 10-20 ng/ml, GS 7): 76-78 Gy IMRT+kısa süreli hormonal tedavi (4-6 ay) veya IMRT+brakiterapi
• Yüksek riskli (PSA >20 ng/ml, GS >7): 76-78 Gy genişletilmiş IMRT (pelvik lenf nodlarını da içerecek şekilde) + uzun süreli hormonal tedavi (2 yıl)

Lokal ileri prostat kanseri (cT3-T4, N0,M0)
Genişletilmiş IMRT (pelvik lenf nodlarını da içerecek şekilde) + uzun süreli hormonal tedavi (2 yıl)

Çok yüksek riskli prostat kanseri (herhangi bir evre, pN1, M0)
Pelvik lenf nodunda tutulum olan hastaya eşlik eden hastalığı yoksa, yaşı 80 altında ve performans durumu iyi ise genişletilmiş IMRT + sürekli hormonal tedavi verilebilir. Lenf noduna metastaz kötü prognoz göstergesidir ve sistemik tedaviyi gerektirir. Bu nedenle tedavide mutlaka hormonal tedavi olmalıdır.

Yapılan önemli bir prospektif çalışmada hastaların %22.8’inde orta ve ileri derecede üriner (radyasyon sistiti, kanama, üretra darlığı, idrar kaçırma, ereksiyon kaybı) veya intestinal komplikasyonlar (proktit, kronik ishal, ince barsak obstrüksiyonu) ve bacak ödemi gelişmiştir. Radikal radyoterapinin önemli bir geç komplikasyonu da rektumda ve mesanede yeni bir kanser oluşumuna neden olmasıdır. Yüz binden fazla hastayı içeren bir veri analizinde bu oran %0.16 olarak rapor edilmiştir.
Radikal prostatektomi sonrası patolojik incelemede kanser prostat kapsülünü geçmiş (pT3), ve cerrahi sınırda kanser dokusu varsa ve GS ≥7 ise, beraberinde seminal vezikül tutulumu olsun olmasın, hastalığın lokal nüks gösterme riski yüksektir (5 yılda %50). Bu hastalarda radikal prostatektomi sonrasında adjuvan radyoterapi uygulanır. Adjuvan RT ile daha iyi lokal kanser kontrolü sağlanmaktadır.
Düşük riskli lokalize prostat kanserinde alternatif bir radyoterapi yöntemidir. Hastaya genel anestezi veya spinal anestezi uygulanır. Litotomi pozisyonunda transrektal ultrasonografi eşliğinde anüs ile skrotum arasındaki perine denilen bölgeden sokulan özel iğneler aracılığıyla prostat içine radyoaktif madde yerleştirilir. Bu işlemin uygulanması ürolog, radyasyon onkoloğu ve fizikçinin birlikte çalışması ile gerçekleştirilir. Pahalı bir yöntemdir. Brakiterapinin etkinliğini diğer tedavi yöntemleri ile kıyaslayan randomize kontrollü bir çalışma henüz yapılmamıştır. Yapılan çalışmalarda brakiterapi sonrası hastaların %1.5-22’sinde idrar yapamama, %8.7’sinde prostatın transüretral rezeksiyonu ameliyatının gerekmesi ve %0-19 oranında idrar kaçırma görülebileceği rapor edilmiştir. Brakiterapi öncesi BPH nedeniyle TUR-P yapılmış hastalarda brakiterapi sonrası idrar kaçırma ve idrar yapma sorunları daha sık görülmektedir. Brakiterapiden 3-5 yıl sonra hastaların %40’ında penis ereksiyonunda kayıp görülmektedir. Komplikasyon oranları kullanılan radyasyon dozu ile paralel artış göstermektedir.

11